درتربیت کودک تان هرگز این 6 جمله را به او نگویید.
تک تک واژه هایی که هر روز به زبان می آورید می توانند شخصیت فرزندتان را بسازند. پس به جای اینکه با امر و نهی کردن برای تربیت او تلاش کنید، مراقب جمله هایی که به زبان می آورید باشید. بچه ها باهوش تر از آنند که شما فکر می کنید
1 - دختر بد
هیچوقت پس از آنکه فرزندتان اشتباهی را مرتکب شد، برچسب «دختر بد!»، «پسر بد!» روی او نچسبانید. شاید بدون آنکه منظور خاصی داشته باشید و از سر عادت چنین جملاتی را به زبان بیاورید اما با این کار به کودکتان میگویید که تنها در صورتی که بیعیب و نقص باشد از محبت شما بهرهمند میشود و به او ناخواسته آموزش میدهید که نقد رفتار هر کس، مساوی است با نقد شخصیت او و یک رفتار نادرست به معنای داشتن شخصیت منفی و غیرقابل پذیرش است.
2 - پولم نمیرسه
کودکتان به شما برای خرید یک اسباببازی گرانقیمت یا وسیله غیر ضروری اصرار میکند و شما میگویید که به اندازه خریدنش پول ندارید؟ مراقب باشید! شما با گفتن چنین جملههایی به فرزندتان میگویید که از پس کنترل هزینههایتان برنمیآیید و نمیتوانید به خوبی دخلتان را با خرجتان تنظیم کنید. بهتر است به جای استفاده از چنین شیوهای به فرزندتان بگویید پولها را برای هزینههای مهمتر نگه میدارید و از این طریق در صورت تمایلش باب صحبت کردن در مورد این حساب و کتابها را باز کنید.
3 - تو بی مسئولیتی!
هرگز روی کودکتان به خاطر انجام یک رفتار نادرست، برچسب کلی نزنید. اگر در درسی نمره پایین گرفته، از او بهخاطر همین کاستی گلایه کنید نه به خاطر «بیمسئولیتی»اش. یادتان نرود این برچسبهای کلی، حاصل مجموعهای از رفتارهاست و فرزندتان تنها بهخاطر آویزان نکردن روپوش مدرسهاش «شلخته» نشده و تنها بهخاطر یک بیدقتی «سر به هوا» نمیشود. پس این عبارتهای کلی را فراموش کنید و از او تنها بهخاطر همان اشتباهی که در لحظه انجام داده انتقاد کنید.
4 - رژیم دارم
میخواهید وزن کم کنید؟ بهتر است این خیال را در ذهن خودتان نگه دارید و برای کودکتان بازگویش نکنید. نگذارید کودکتان با وسواس لاغر کردن رشد کند و از همین کودکی به جای درک کردن مفهوم رژیم غذایی سالم، با عذاب وجدان لقمهها را در دهانش بگذارد. کودکی که با این نگرش بزرگ میشود، بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به بیاشتهایی مرضی یا پرخوری بیمارگونه است. پس خودتان زمینه ب روز این بیماریها را در او فراهم نکنید.
5 - به بابات بگو. . .
به هیچ قیمتی کودکتان را واسطه جنگهای میان خود و همسرتان نکنید. درست است که دعواهای شما تاثیر منفی بر روان فرزندتان میگذارند اما واسطه کردن فرزندتان دراین جنگهای ای زن و شوهری یا قاضی قرار دادن او میتواند به مراتب تاثیر بدتری را بر روانش بگذارد. اگر از فرزندتان بخواهید حق را به یکی از شما دو نفر بدهد یا از او بخواهید میان شما و همسرتان یکی را انتخاب کند، کودکتان را به بحرانهای روانی وارد میکنید که تا پایان عمر میتوانند بر نگرش و زندگیاش تاثیری منفی بگذارند.
6 - من مامانت نیستم
برای اصلاح اشتباهات رفتاری فرزندتان و متنبه کردنش، هرگز محبت خود را از او دریغ نکنید. حتی اگر فرزندتان پس از شنیدن این جمله، هرگز اشتباهش را تکرار نکند، نمیتوانید آن را عبارتی تربیتکننده بدانید. شما به عنوان والدین او، باید محبتی بیقید و شرط را نثارش کنید. کودک شما باید بداند در صورت اشتباه کردن، همه محبت شما را از دست نمیدهد و تنها دلخورتان میکند. او باید بداند با یک اشتباه همه وجودش زیر سوال نمیرود و باید باور کند احساساتی که نسبت به او دارید، ناپایدار و تغییرپذیر نیستند.
توصیه هایی برای پرورش خلاقیت کودکان
خلاقیت ، شکل کنترل شده یا محدود شده ای از تخیل است . خلاقیت ها ی افراد نه تنها برای زیبایی ظاهری ، بلکه به خاطر نتایج نهایی که در بر دارد به کار برده میشود . این نتیجه نهایی معمولاً شکلی به خود می گیرد که دیگران نیز می توانند آن را ببینند .
خلاقیت ممکن است خلق یک نقاشی ، یک لباس ، یک قطعه کوچک موسیقی یا پختن یک غذای جدید باشد به واسطه خلاقیت ، شخص می تواند به پیشرفتهای انسانی خود بیافزاید ، همچنین افرادی که دارای قوه تخیل زیادی هستند نسبت به کسانی که فاقد خلاقیت هستند ، معمولاً به پیشرفتهای بیشتری در زندگی نائل می شوند . خلاقیت حتی در سنین کودکی نیز خود را نشان می دهد. خلاقیت حتی در سن کودکی نیز خود را نشان می دهد . اغلب خانواده ها شاید با این نوع پدیده ها در رفتار ،کردار و گفتار کودکان خود مواجه شوند . برخی از آنان یا بی توجه هستند و یا کم توجه ؛ با این حال آن دسته از والدین که به کوچکترین رفتارهای کودکان خود توجه دارند ، می توانند با به کارگیری توصیه های 12 گانه پرورش خلاقیت ، کودکان خود را به مرحله خود شکوفایی سوق دهند ،البته به کار گیری این روش آنچنان هم ساده نیست . داشتن صبر و حوصله از یک سو و نکته سنجی دررفتار کودکان می تواند آینده درخشانی را برای کودک شما رقم بزند .
شیوه افزایش خلاقیت در کودکان *
برای ایجاد سوالات تازه در ذهن کودکتان ، او را راهنمایی کنید . آموزش به کودک باید طوری باشد که او را به طرف پرسشهای تازه هدایت کند . معلم باید هنگام جواب دادن به سوالات کودک ، او را به سمت مهارتهای جدید سوق دهد و از به کار بردن کلماتی مانند بله،خیر،هرگز و امثال آن دوری کند . این نوع جوابها نمی تواند ارتباط کاملی بین سوالات کودک و معلومات قبلی او برقرار کند. * حسن کنجکاوی در کودکان را پرورش دهید . برای این امر، هیچ چیز مثل پاسخهای صحیح و مناسب به پرسشهای او موثر نیست . سوال ، در واقع انعکاس از ذهن تشنه ای است که می خواهد با دریافت جواب از فردی که بهتر از او می داند خود را سیراب کند ، اگر چه احتیاج ، باید فوراً برآورده شود اما کمی مکث بین سوال و جواب ، غالباً می تواند افکار و ایده ای مفید جهت مباحثه و گفتگو به بار آورد . * والدین و مربیان ، نه تنها باید درباره امور مربوط به کودک ، بلکه درباره امور خانه و مدرسه نیز از او نظر خواهی کنند و عقاید او را مانند عقاید بزرگسالان در حضور خود ، به بحث و گفتگو بگذارند .
نمونه یی از تفسیر اشکال در نقاشی کودکان:
-زیاد بودن دکمه ها در لباس آدمک ترسیم شده نشانه کمبود اعتماد به نفس در کودک است
-وجود حیوانات در نقاشی بیانگر حس طبیعت گرایی کودک می باشد.
- ابر در نقاشی کودک سمبل مادر و خورشید سمبل پدر است .
-اشکال نوک تیز و خطوط شکسته بیانگر خشونت در زندگی است.
- پشت سر هم و ردیف بودن اشکال رسم شده مانند جوجه های یک مرغ به دنبال او ، نشانگر استعداد ریاضی کودک می باشد.
-با توجه به عناصر رسم شده در یک سوم پایین نقاشی میتوان به احساس کودک در گذشته اش پی برد.
-با توجه به عناصر رسم شده در یک سوم وسط نقاشی به احساس کودک در زمان حال می توان پی برد.
- عناصر رسم شده در یک سوم بالای نقاشی نشانه احساس کودک به آینده خود است.: خطوط نقاشی کودکان :
خطوط نازک و هماهنگ در نقاشی کودک،نشان دهنده ی سازگاری کودک است.
خطوط کوچک و فشرده،نشانه ی ناراحتی درونی کودک است.
خطوط مارپیچ نشانه ی پرخاشگری در کودک است.
خطوط نازک و ملایم،احساسات عاطفی کودک را می رساند.
خطوط کوتاه،خجالتی بودن و خطوط کمرنگ،کمبود جوش و خروش را می رساند.
اگر در صفحه نقاشی بیشتر از نصف صفحه خالی بماند و نقاشی کوچک باشد نشانه ی اعتماد به نفس پایین کودک است.
اگر کودک مرتب نقاشی کند و پاک کند نشانه ی ترس و اضطراب درونی اوست.
در مورد نقاشی خانه،اگر در و پنجره ای برای خانه نکشد،نشانه ی وابستگی شدید به مادر است.
بهترین نقاشی که نشانه ی روان سالم در کودک است،کشیدن خانه با دودکش و پنجره و در و پرده و آنتن است.
خورشید در نقاشی کودک،نماد پدر است.خورشید با چشم و ابرو رابطه ی خوب با پدر را می رساند و خورشید سیاه ،تیرگی رابطه با پدر را می رساند.
اگر کودک آدمکی را نقاشی کند :
سر بزرگتر از بدن،ناسازگاری کودک را می رساند.
سر به تنهایی بدون بدن،اضطراب را می رساند
عوامل ایجاد کننده لجبازی در کودکان
مهمترین عامل ایجاد کننده لجبازی در کودکان، نوع رفتار و تربیت والدین می باشد.
۱. سرزنش زیاد کودکان
۲. عدم انعطاف پذیری والدین در برابر خطاهایی که کودک مرتکب می شود.
۳. نوع توجه والدین: توجه کافی نمی کنند - توجه مشروط می کنند - توجه زیاد می کنند - توجه منفی می کنند .
۴. ناکامی: باید تلاش شود که کودک کمتر ناکامی را تجربه کند، همچنین در کودکانی که رشد عاطفی آنها تأخیر دارد یا مبتلا به اختلال یادگیری هستند لجبازی بیشتر مشاهده می شود.
دختری ۸ ساله دارم که رازهای خانه را جلوی دیگران و مهمانها مطرح میکند، بیشتر در جمع بزرگ ترها حضور پیدا میکند و اصلا از من حرف شنوی ندارد.
نکاتی که در ادامه بیان میشود میتواند به شما والد محترم در این باره کمک کند:
۱- اگر مطالبی که کودک در جمع مطرح میکند، کم اهمیت یا بیاهمیت است؛ برای مثال وقتی میگوید: «شام چی خوردهایم یا دیروز کجا رفتهایم و...» هیچ واکنشی نشان ندهید.
۲- اگر مسائل مهم زندگیتان را در جمع بیان میکند یکی از دلایل مهم آن، این است که خودتان در حضور همسر یا بستگانتان همین کار را میکنید، بدون اینکه متوجه باشید دختر ۸ ساله شما با وجود اینکه مشغول بازی است، صحبتهای شما را میشنود. سعی کنید الگوی خوبی باشید و مسائل و رازهای خانوادگی را با دیگران مطرح نکنید، اگر هم این کار را انجام میدهید حداقل زمانی که او مدرسه است و درخانه حضور ندارد با دیگران صحبت کنید.
۳- وقتی کودک رازهای خانواده را مطرح میکند واکنش شدید نشان ندهید بلکه او را از جمع بیرون ببرید و او را از نظر خودتان مطلع کنید؛ مثلا بگویید: «من خیلی ناراحت میشوم وقتی مسائل خصوصی زندگیمان جلوی بقیه مطرح میشود» یا در همان موقع با یک نگاه جدی (بدون هیچ صحبتی) برای چند ثانیه به او نگاه کنید.
۴- به هیچ وجه از روشهای نصیحت، عصبانیت، تهدید، تنبیه و... به ویژه در حضور جمع استفاده نکنید.
۵- کودک شما به شدت نیازمند جلب توجه است. شما و همسرتان سعی کنید نکات مثبت او را بیشتر ببینید برای مثال میتوانید توانمندیهایش را روی کاغذ بنویسید و روی کمدش بچسبانید. تا میتوانید با او بازی کنید برایش وقت بگذارید با هم بیرون بروید و...
۶- به دیگران بسپارید که وقتی از مسائل زندگیتان صحبت میکند، هیچ واکنشی نشان ندهند و کاملا بیتفاوت باشند.
7-هدف کودک از خبرچینی را مشخص کنید، آیا کودک به دنبال جلب توجه و کسب قدرت است و یا انتقام جویی می کند؟
8- در مورد علل خبرچینی با کودک صحبت کنید و به او یاد دهید که از روش های دیگر مطلوب برای افزایش مقبولیت استفاده کند.
9- به کودک کمک کنید دیگران را در توانمندی های خود سهیم کند و یا به آن ها آموزش دهد.
10- به او کمک کنید تا برای دست یافتن مهارت های اجتماعی الگوی مناسبی پیدا کند و رفتارهای قابل تحسین الگو را به خاطر بسپارد و یا یادداشت کند.
11- هنگامی که کودک خبرچینی می کند توجه خود را به چیزهای دیگر جلب کنید مثلا بگویید : ((به جای اینکه در باره ی این موضوع حرف بزنیم بهتر است که ...))
12- در بحث های کلاسی و گروهی احساس دیگران در مورد افراد خبر چین را به چالش بکشید و یا بیان داستان و نشان دادن فیلم و...آن ها را با عواقب خبر چینی و احساسات دیگران نسبت به چنین کسانی آشنا سازید.
13- به جای گوش دادن به خبر چینی از او بخواهید ماجرا را بنویسد.
14- خبر چینی را نادیده گرفته و رفتارهای صحیح کودک را تشویق کنید.
15- هنگامی که چشم پوشی از خبر وی غیرممکن است با کودک قرار بگذارید در صورت خبرچینی نکردن به او جایزه می دهید و برعکس.
16- به کودک اعتماد به نفس بدهید تا برای جلب توجه مجبور به خبرچینی نشود.
17- در فعالیت و کارها کودک خبرچین را با الگوهای مناسب قرار دهید و در مورد رفتارهای خوب این الگوها با کودک بحث کنید.
18-کروم بلتز، پیشنهاد می دهد اصل تمیز را به کودکان یاد دهید تا برخی خبرها با خبرچینی متفاوت باشد مثل خبرهایی که مورد خطر برای اموال مدرسه و دیگران و... است.
19- کودک را با دادن فهرستی از خبرچینی هایش از رفتارش آگاه کنید.
20- به کودک کمک کنید تا خودش راهی برای اصلاح رفتارش بیابد به جای اینکه آن را به طور کامل به عهده ی والدین بگذارید.
21- به کودک آموزش دهید که گزارش چه اطلاعاتی مناسب است. مثل نیاز به کمک فوری، زد وخورد، فریب دادن و...
طرز تهیه رنگ انگشتی:
مواد لازم 1: 2 لیوان آب. نصف لیوان نشاسته ذرت. 2 قاشق غذاخوری نمک که دیرتر خراب بشه. رنگ غذا. کمی روغن تا رنگ راحتتر از انگشت کودک پاک بشه.
مواد لازم 2: کمی آب. 1 لیوان آرد. 4 قاشق چایی خوردی روغن. رنگ غذا
رنگ انگشتی با نشاسته ذرت هم براقتره هم نرم تر. شخصا با آرد نشاسته رو ترجیح می دم اما هر چی در دسترسه همون خوبه.
مواد رو مخلوط می کنیم و کمی می پزیم تا قوام بیاد. اگه زیادی سفت بود آب اضافه کنید. بعد از سرد شدن کمی سفت تر میشه.
فواید بوسیدن و نوازش فرزندان
بوسیدن فرزند پرخاشگری او را کاهش می دهد.
بوسیدن فرزند انرژی های اضافی او را تخلیه می کند.
بوسیدن فرزند باعث می شود رابطه عاطفی و روانی بین فرزند و والدین تقویت شود.
بوسیدن فرزند باعث می شود که کودک در کنار والدین احساس امنیت بیشتری بکند.
بوسیدن فرزند اشتهای روانی و غذایی او را افزایش می دهد.
بوسیدن فرزند یک نوع تن آرامی را برای او فراهم می کند.
هنگام بوسیدن فرزند می توان سفارش های لازم تربیتی و آموزشی را به او گوشزد کرد ( در این موقعیت همکاری کودک بالاست)
خیلی از آدمها گمان می کنند فقط کتک زدن ، کودک آزاری محسوب می شود و امروزه در جامعه ایران ، خوشبختانه خانواده های زیادی می دانند که نباید فرزندشان را تنبیه بدنی کنند اما در مورد کودک آزاری عاطفی ،اطلاعات کافی ندارند .
به طور کلی می توان کودک آزاری را اینگونه تعریف کرد :
" مجموعه رفتارها یا گفتارهایی که انجام دادن یا انجام ندادنشان باعث وارد شدن نوعی آسیب عاطفی ، فیزیکی به کودک شود و این احساس را در او به وجود آورد که خوب و دوست داشتنی و مورد احترام نیست و ناخواسته است . "
آمارها نشان می دهد 70 درصد آزارهایی که به کودکان از نظر عاطفی و جسمی وارد می شود ، از سوی غریبه ها نیست و در چارچوب خانواده و به وسیله مراقبان و افراد نزدیک اتفاق می افتد.
مصادیق عاطفی کودک آزاری :
تو را نمی خواستم :
ما موارد متعددی را می بینیم که والدین یا یکی از آنها مثلا به فرزند
6 - 7 ساله شان می گویند ما نمی خواستیم تو به دنیا بیایی و مامان اتفاقی تو را باردار شد و گرنه همین دو تا بچه برایمان کافی بود .البته حالا خیلی دوستت داریم .
برخی مادرها هم به محض بروز مشکلی با همسرشان ، به کودک می گویند اگر تو نبودی ، حتی یک روز هم با پدرت زندگی نمی کردم !
این حرف ها احساس زیادی و ناخواسته بودن شدیدی به کودک می دهد و فکر می کند وجودش در این دنیا ناخواسته بوده یا باعث رنج مادرش شده است و اگر او به دنیا نمی آمد ، والدینش می توانستند زندگی راحت تری داشته باشند .
گاهی هم پدر یا مادر به بچه می گویند ای کاش تو هیچ وقت به دنیا نمی آمدی یا خیلی وقت ها میشنویم به کودک می گویند :
" کی می شود من بمیرم و از دست تو راحت شوم ... ! "
سختی به خاطر تو :
پدر و مادری که مدام به فرزندشان می گویند من به خاطر تو از تمام خوشی ها و تفریحات چشم پوشی کرده ام ، او را آزار می دهند .
همه ما می دانیم وظیفه نگهداری و مراقبت از بچه ها بر عهده والدین است و هر آنچه برای فرزندشان انجام می دهند جزو وظایفشان است.
این اصولی نیست که در این راه خود را از تمام لذت ها ، تفریح هاوارتباط ها محروم کنند و اگربه دلیلی مجبور به انجام این کار هستند ، بیان آن کار درستی نیست و مصداق کودک آزاری است .
به اسم صدا نزدن کودک :
متاسفانه برخی پدر و مادر ها فرزندشان را با عبارت ها و واژه هایی مثل :
" هی بچه " ، " هی پسر " ،
" هی دختر " و ... صدا می زنند .برخی هم ناسزایی چاشنی این لقب می کنند .
انتخاب نامی نامناسب :
یکی از مصادیق کودک آزاری عاطفی که خیلی ها از آن غافلند این است که نامی را روی کودک بگذاریم که بالقوه پتانسیل این را داشته باشد که دوستانش در مدرسه یا اطرافیان آن را تمسخر کنند .
گاهی اسمهایی برای کودکان انتخاب می شود که بسیار قدیمی و مهجور هستند و باعث می شوند همیشه از داشتن آن احساس سرافکندگی کنند .
مقایسه کودک با دیگران :
برخی فکر می کنند این کار باعث پیشرفت و الگو برداری کودک می شود ولی این کار فقط احساس خودکم بینی را به کودک می دهد و این احساس را به کودک می دهد که از نظر والدینش دوست داشتنی نیست .
تنبیه سکوت :
قهر کردن پدر یا مادر که به آن تنبیه سکوت می گویند و قطع رابطه کلامی به مدت چند ساعت تا چندروز با کودک به نشانه دلخوری ، آسیب شدیدی به او می زند .
سبک کلامی نادرست :
در برخی خانواده ها ، سبک کلامی ای به عنوان یک فرهنگ رایج وجود دارد و اعضای آن به صورت عادی در جمله هایشان دشنام به کار می برند و فکر نمی کنند این خشونت کلامی چقدر می تواند برای بچه ازنظر روانی آزار دهنده باشد .
انتظارهای غیر واقع بینانه :
برخی پدر و مادرها انتظارهای نامناسب با سن و توانایی از فرزند خود دارند .
مثلا" :توقع دارند نوزاد از شب تا صبح بدون اینکه بیدار شود بخوابد در حالی که چنین چیزی امکان ندارد . برخی هم از کودک نوپا انتظار دارند 30 دقیقه بدون اینکه تکان بخورد ، گوشه ای بنشیند .
برآورده کردن چنین انتظارهایی فراتر از توانایی یک کودک و مصداق آزار است .
گاهی پدر یا مادر افسرده ای را می بینیم که باعث می شوند فرزندشان از کودکی بترسد چون می ترسند اگر زیاد بدود ، راه برود ، بلند حرف بزند و ...حوصله پدر یا مادرش سر برود .
چگونگی بیدار کردن کودک از خواب
بیدار کردن کودکان از خواب به ویژه در صبح ، حساسیت ویژه ای دارد که اگر سنجیده نباشد ، سبب ایجاد تنش و در نتیجه فشارهای روحی اعضای خانواده خواهد شد . برای بیدار کردن فرزندتان ، از راهکارهای زیر استفاده کنید :
کنار بستر او قرار گیرد و از نزدیک بیدارش کنید .
با نرمی و محبت با او سخن بگویید و از واژگان عاطفی( پسرم، دخترم، عزیزم، جانم و ...) استفاده کنید .
او را به تدریج از چرخه ی خواب خارج سازید . برای این کار ، 15 دقیقه پیش از زمانی که می خواهید از خواب برخیزد ، دست به کار شوید و او را 3 بار با فاصله های 5 دقیقه بیدارکنید .
برخی کودکان برای بیدار شدن به تحریک فیزیکی نیاز دارند ؛ بنابراین ، او را به آرامی ماساژدهید .
به بهانه گیری های صبحگاهی کودک توجه چندانی نشان ندهید و از روش نادیده گرفتنِ سنجیده استفاده کنید تا اگر برای جلب توجه است ،از بین برود
چند توصیه
کودک خود را هنگام دیدن رویا از خواب بیدار نکنید . نشانه ی این حالت ، حرکت چشم ها است . انسان ها به طور متوسط 5تا10 بار خواب می بینند که این خواب ها کوتاه مدت است ؛ پس می توانید چند دقیقه صبر کنید و پس از اتمام رویا او را بیدار کنید .
برای بیدار کردن کودک ، هرگز از زور و اهرم فشار استفاده نکنید ؛ چرا که لجبازی خواهد کرد .
او را از دور صدا نزنید و داد و فریاد نکنید . به تعداد فریادهای شما شوک های عصبی به او وارد می شود .
در صورت تاخیر در بیدار شدن ، از پیامد های طبیعی و منطقی استفاده کنید . کودکی که دیر از خواب بیدار شود ، به طور طبیعی به سرویس نمی رسد و باید در مدرسه پاسخگو باشد . در صورت تاخیر در بیدار شدن ، از صبحانه و چای داغ محروم می شود .